مقدمه

در دنیای امروز که آگاهی از مضرات سیگارهای سنتی افزایش یافته است، شرکت‌های بزرگ دخانیات به دنبال ارائه گزینه‌هایی هستند که بتوانند تجربه مصرف نیکوتین را با خطرات کمتر ارائه دهند. یکی از شناخته‌شده‌ترین محصولات در این زمینه سیگار حرارتی IQOS است که توسط شرکت آمریکایی–سوئیسی Philip Morris International (PMI) طراحی و تولید شده است.

IQOS به عنوان جایگزینی برای سیگارهای معمولی معرفی شد و در مدت زمان نسبتاً کوتاهی توانست سهم قابل توجهی از بازار جهانی را به خود اختصاص دهد. این دستگاه به جای سوزاندن تنباکو، آن را با فناوری خاصی گرم می‌کند و به همین دلیل در دسته محصولات Heat‑Not‑Burn یا «گرم‌کننده تنباکو بدون احتراق» قرار می‌گیرد.

تاریخچه شکل‌گیری IQOS

ایده اولیه توسعه IQOS به اوایل دهه ۲۰۱۰ بازمی‌گردد. شرکت Philip Morris International که یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان محصولات دخانی در جهان است، پروژه‌ای تحقیقاتی با عنوان Reduced‑Risk Products (محصولات با ریسک کمتر) آغاز کرد. هدف این پروژه طراحی محصولی بود که تجربه مصرف تنباکو را ارائه دهد اما بدون اینکه فرآیند سوختن کامل رخ دهد.

برای تحقق این هدف، PMI بیش از ۶ میلیارد دلار در بخش تحقیق و توسعه سرمایه‌گذاری کرد و تیم‌های علمی متعددی در کشورهای مختلف روی توسعه این فناوری کار کردند. نتیجه این تلاش‌ها دستگاهی بود که به جای احتراق مستقیم، از گرمایش کنترل‌شده تنباکو استفاده می‌کرد.

نام IQOS اغلب به صورت غیررسمی مخفف جمله “I Quit Ordinary Smoking” (من سیگار کشیدن معمولی را ترک کردم) دانسته می‌شود، هرچند شرکت سازنده رسماً این معنا را تأیید نکرده است.

اولین عرضه جهانی IQOS

نخستین نسخه رسمی IQOS در سال ۲۰۱۴ در دو بازار مهم یعنی ژاپن و ایتالیا معرفی شد. انتخاب این دو کشور کاملاً استراتژیک بود:

  • ژاپن بازاری بسیار بزرگ برای محصولات دخانی دارد
  • مصرف‌کنندگان ژاپنی علاقه زیادی به فناوری‌های جدید دارند
  • قوانین سختگیرانه ضدسیگار در این کشور وجود دارد

به همین دلیل، IQOS در مدت کوتاهی در ژاپن با استقبال گسترده مواجه شد و فروش آن به سرعت افزایش یافت. موفقیت در این بازار، مسیر گسترش جهانی این محصول را هموار کرد.

نحوه عملکرد فناوری Heat‑Not‑Burn

بر خلاف سیگارهای سنتی که در آن‌ها تنباکو در دمای بیش از ۶۰۰ درجه سانتی‌گراد می‌سوزد، دستگاه IQOS از فناوری Heat‑Not‑Burn استفاده می‌کند.

در این فناوری:

  • تنباکو تا حدود ۳۰۰ تا ۳۵۰ درجه سانتی‌گراد گرم می‌شود
  • فرآیند احتراق کامل اتفاق نمی‌افتد
  • بخار نیکوتین تولید می‌شود، نه دود ناشی از سوختن

به همین دلیل میزان بسیاری از مواد شیمیایی ناشی از احتراق در این سیستم کاهش پیدا می‌کند.

دستگاه IQOS برای کار کردن از استیک‌های مخصوصی به نام HEETS (یا HeatSticks) استفاده می‌کند. این استیک‌ها شامل تنباکوی فشرده هستند که به طور اختصاصی برای استفاده در دستگاه طراحی شده‌اند.

در نسل جدیدتر دستگاه‌ها مانند IQOS ILUMA نیز از استیک‌های TEREA استفاده می‌شود که با فناوری گرمایش القایی کار می‌کنند.

تکامل نسل‌های مختلف IQOS

پس از موفقیت مدل اولیه، شرکت Philip Morris به سرعت نسل‌های جدیدتری از دستگاه IQOS را معرفی کرد تا تجربه کاربری بهتری ارائه دهد.

IQOS 2.4

اولین نسخه تجاری که پایه‌گذار فناوری Heat‑Not‑Burn در بازار جهانی بود.

IQOS 3

این نسخه طراحی بهبود یافته، شارژ سریع‌تر و دوام بیشتری نسبت به نسل قبلی داشت.

IQOS 3 DUO

در این مدل امکان استفاده دو بار پشت سر هم بدون شارژ مجدد فراهم شد که یکی از درخواست‌های مهم کاربران بود.

IQOS ILUMA

جدیدترین نسل IQOS که از فناوری Smartcore Induction System استفاده می‌کند. در این مدل تیغه گرمایشی حذف شده و گرمایش به صورت القایی انجام می‌شود.

عوامل موفقیت جهانی IQOS

چند عامل کلیدی باعث شد IQOS در مدت کوتاهی به یکی از موفق‌ترین محصولات جایگزین سیگار تبدیل شود.

۱. پشتیبانی علمی و تحقیقات گسترده

شرکت PMI تحقیقات علمی متعددی منتشر کرد که نشان می‌داد میزان برخی مواد سمی در بخار IQOS نسبت به دود سیگار سنتی کمتر است. این تحقیقات نقش مهمی در پذیرش جهانی این محصول داشتند.

۲. بازاریابی مدرن و برندینگ لوکس

برخلاف بسیاری از محصولات دخانی، IQOS با رویکردی متفاوت معرفی شد. این محصول بیشتر شبیه یک گجت تکنولوژیک مدرن بازاریابی شد تا یک سیگار.

استفاده از فروشگاه‌های لوکس، طراحی مینیمال و همکاری با اینفلوئنسرها باعث شد تصویر برند IQOS بسیار مدرن و جذاب شکل بگیرد.

۳. انتخاب هوشمندانه بازارهای اولیه

شروع عرضه در ژاپن یک تصمیم بسیار استراتژیک بود. استقبال گسترده در این کشور باعث شد IQOS خیلی سریع به بازارهای اروپایی، خاورمیانه و سپس آمریکا وارد شود.

۴. پذیرش قانونی در برخی کشورها

در سال ۲۰۱۹ سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) اجازه فروش IQOS را در بازار ایالات متحده صادر کرد. سپس در سال ۲۰۲۰ این محصول به عنوان یک Modified Risk Tobacco Product (MRTP) یا «محصول دخانی با ریسک تغییر یافته» معرفی شد.

این تصمیم تأثیر مهمی در افزایش اعتبار جهانی IQOS داشت.

گسترش جهانی IQOS

در حال حاضر IQOS در بیش از ۷۰ کشور جهان عرضه می‌شود و میلیون‌ها نفر از مصرف‌کنندگان سیگار به استفاده از آن روی آورده‌اند.

کشورهایی که بیشترین مصرف IQOS را دارند شامل:

  • ژاپن
  • ایتالیا
  • کره جنوبی
  • آلمان
  • سوئیس
  • امارات
  • روسیه

در بسیاری از این کشورها، IQOS بخش قابل توجهی از بازار محصولات دخانی را به خود اختصاص داده است.

آینده فناوری سیگارهای حرارتی

با توجه به روند فعلی صنعت دخانیات، بسیاری از شرکت‌ها در حال سرمایه‌گذاری روی محصولات بدون احتراق هستند. دستگاه‌هایی مانند IQOS نشان داده‌اند که مصرف‌کنندگان به دنبال گزینه‌هایی هستند که تجربه‌ای مشابه سیگار داشته باشد اما با فناوری پیشرفته‌تر.

نسل‌های جدید مانند IQOS ILUMA نیز نشان می‌دهند که این فناوری همچنان در حال پیشرفت است و احتمالاً در سال‌های آینده مدل‌های پیشرفته‌تر و کارآمدتری معرفی خواهند شد.

جمع‌بندی

IQOS نمونه‌ای از تحول در صنعت دخانیات است. این محصول با ترکیب فناوری، تحقیقات علمی و بازاریابی هوشمند توانست جایگاه ویژه‌ای در بازار جهانی پیدا کند.

هرچند بحث‌هایی درباره میزان سلامت آن نسبت به سیگار سنتی همچنان ادامه دارد، اما نمی‌توان تأثیر آن بر تغییر الگوی مصرف دخانیات در جهان را نادیده گرفت. امروزه IQOS به عنوان یکی از مهم‌ترین محصولات Heat‑Not‑Burn شناخته می‌شود و میلیون‌ها نفر در سراسر جهان از آن استفاده می‌کنند.